Nghiên Cứu Tarot: Trải Bài Biểu Tượng, Hay Là Câu Chuyện Về Đời Sống

Trải Bài Biểu Tượng: 

Tại sao, lại là biểu tượng? Và trải bài biểu tượng là như thế nào?

Hãy tưởng tượng, các biểu tượng trong các lá bài Tarot là những mảnh xếp hình của một bức tranh xếp hình. Mỗi mảnh đều có những ý nghĩa độc lập, nhưng khi ghép nối với nhau, chúng lại tạo nên những bức tranh tổng thể khác nhau để giúp chúng ta nhìn thấy câu chuyện của mình.

Ngôn ngữ của Tarot là ngôn ngữ của biểu tượng, đôi lúc, chúng ta giống như lạc trong khu rừng biểu tượng ấy, không lối đi, không phương hướng nhưng trong khu rừng sâu thẳm ấy, chỉ cần tinh ý chúng ta có thể phát hiện ra những quy luật đặc biệt để có thể tìm thấy điều chúng ta cần tìm.

Và trải bài biểu tượng chính là sử dụng những mảnh ghép biểu tượng để tạo nên một tấm bản đồ, một bức tranh của chính chúng ta. Các lá bài gắn kết với nhau loài cây, loài chim trong khu rừng. Và khi bước vào khu rừng biểu tượng ấy, cũng là lúc bạn đang tạo dựng nên câu chuyện của mình bằng những lá bài Tarot. Câu chuyện về cổ tích của loài người, có vui buồn hạnh phúc lẫn tuyệt vọng, có người hiền lẫn kẻ ác, có nhà, có cha có mẹ,…

Hãy tưởng tượng, sau khi xào và chia bài, chúng ta rút nhiều lá để lên không gian đọc bài của mình. Trải bài của chúng ta có thể là hình tròn, hình chữ nhật, hình vuông, và chúng tạo thành một bức tranh cho vấn đề của chúng ta. Còn mỗi cá nhân chúng ta, là những đứa trẻ đang dắt dìu nhau bước vào câu chuyện ấy. Trí tuệ là đôi mắt sáng, cảm xúc là ngọn đèn của chúng ta. 

Các lá bài trên lá bài dường như nằm không hề có một quy tắc nào. Và chúng ta như đứa trẻ nhìn, và nói theo điều mình thấy. Trong câu chuyện này, có thể là câu chuyện của chúng ta, hoặc là người khác. Nhưng mấu chốt là các nhân vật trong câu chuyện sẽ được đặt trong các hoàn cảnh khác nhau, đối mặt với các sự kiện sẽ xảy ra, và các nhân vật sẽ có các cách thức phản ứng ra một cách khác nhau. Mọi thứ nhìn có vẻ rời rạc, nhưng sự thật lại có sự liên kết chặt chẽ với nhau.

Thí dụ, như Bill Heidrick đã đề xuất trong Tarot Divination là khi có lá bài Chàng Khờ và lá Hoàng Hậu xuất hiện, thì có thể đề cập đến trẻ con và người mẹ, hay vấn đề tình dục đi cùng công việc là thảm họa. Hay khi xuất hiện lá bài Nữ Tu và Hoàng Đế thì có thể ám chỉ đến cha và con gái, hoặc mối quan hệ giữa một người lớn tuổi, trải đời với một người trẻ tuổi, non nớt. Nhưng khi xuất hiện ở vị trí ngược lại, lá Hoàng Đế và lá Nữ Tu chỉ đến một con người uyên bác có sức hút đặc biệt với những người non trẻ, có thể về các mặt như tính cách, cách ứng xử, phẩm chất, và đây cũng là người thường đồng hành với nhiều người ở các lứa tuổi khác nhau, đến từ nhiều môi trường bất đồng.

Hay như lá Thế Giới đi với lá Mặt Trăng chỉ ra vấn đề khó khăn; cần có sự nương tựa đoàn kết để có thể vượt qua. Đôi khi, là thời điểm tốt để gia nhập những nhóm hay cộng động mới. Còn lá Phán Xét khi đi cùng với lá Người Treo Ngược thì lại chỉ ra đây là một ngưởi cả tin, nhẹ dạ và thường tự tạo áp lực trách nhiệm cho bản thân. 

Còn Philippe Camoin lại nêu ra phương pháp Điểu Ngữ(Langue Des Oiseaux) nhằm luận giải các trải bài dạng biểu tượng. Phương pháp của ông cho rằng bài tarot được thiết lập dựa trên 3 nguyên lý: Simplicity (Đơn Giản), Uniformity (Đồng nhất), Paucity (Tối thiểu).

Thế nào là Đơn giản ? Bài tarot được vẽ với số lượng nét và mảng màu đơn, tức là nó chỉ cung cấp cho ta khái niệm chứ không đi sâu vào chi tiếc của biểu tượng đó. Vì vậy ta chỉ chú ý 2 điểm: biểu tượng đó là gì, và dùng mảng màu nào.

Thế nào là Đồng Nhất ? Bài tarot được vẽ với biểu tượng đồng nhất, giống nhau ở mọi lá bài, tức là ý nghĩa của mỗi biểu tượng đó là duy nhất và thống nhất.

Thế nào là Tổi thiểu ? Bài tarot được vẽ sao cho số lượng biểu tượng là tối thiểu, tức là mỗi biểu tượng có giá trị quan trọng trong lá bài, không tồn tại những chi tiếc thừa. Điều này khác với các bộ tarot mới hơn.

Tám Nguyên Tắc Giải Đoán:

Camoin đề xuất cách bói tarot thông qua các nguyên tắc của hội họa phục hưng "The Language of the Birds is essentially the language of metaphor or analogy." (Ngôn ngữ loài chim là sự tổng hợp của tính ẩn dụ và tính tương tự). Sau đây là 8 nguyên tắc của ông:

Nguyên tắc 1: MOCKINGBIRD – REPETITION & SIMILITUDE

- Trích dẫn: "The Mockingbird is capable of admirable mimicry, repeating the songs of other birds and even other sounds." (Chim Sáo lập lại âm thanh của loài chim khác và mọi âm thanh khác)

- Nguyên tắc hội họa: Tranh vẽ phục hưng thường có yếu tố lập đi lập lại các hình ảnh theo một mô típ. Đây là một thủ pháp cổ trong truyện dân gian, ta thường bắt gặp các câu chuyện có những tình tiết lập đi lập lại nhiều lần. 

- Nguyên tắc Tarot: Chú ý các đối tượng lặp lại. Thí dụ: biểu tượng chim ưng xuất hiện ở 2 lá Imperatrice và Empereur, biểu tượng chim bồ câu ở 2 lá Etoile và Monde xuất hiện giống hệt nhau, trong bộ Marseille.

Nguyên tắc 2: MAGPIE—VARIATION & EXCEPTION

- Trích dẫn: "The Magpie sings a distinct song." (Chim Oanh hót bài hát riêng biệt của nó).

- Nguyên tắc hội họa: Các biểu tượng có thể bị biến đổi, và áp dụng các nguyên lý về màu trong mối liên hệ giữa 2 đối tượng khác nhau. 

- Nguyên tắc Tarot: Có sự biến đổi từ biểu tượng này sang biểu tượng khác trong 2 lá bài. Sự biến đổi này dựa trên sự tương quan trong bối cảnh, trong màu sắc, trong mối quan hệ. Thí dụ, Màu đỏ biến đổi từ lá bài Diable sang lá bài Soleil.

Nguyên Tắc 3: PARAKEETS - COMBINATION & RELATIONSHIP

- Trích dẫn: "Each parakeets must sing its own note in a song complete.".(Chim Két phải hát nốt nhạc của nó trong bài hát)

- Nguyên tắc hội họa: Một bức tranh phải đặt trong mối quan hệ với các bức tranh khác để hiểu (giống như 4 bức tranh Mai-Lan-Cúc-Trúc. hay tranh Ngư Tiều Canh Mục trong tranh châu á vậy ). 

-Nguyên tắc Tarot: Mỗi lá bài phải kết hợp với lá cạnh nó để đưa ra ý nghĩa đúng đắn. Thí dụ, cùng là lá Roue de fortune, nhưng nếu đi chung với Monde (trường hợp 1) thì có nghĩa là International trip , còn nếu đi chung với Maison de Dieu (trường hợp 2) thì có nghĩa là Casino.

Nguyên Tắc 4: CUCKOO - SEQUENCING & STORYLINE

- Trích dẫn: "The cuckoo’s birdcall is notoriously associated with time." (Chim Cu phải hót theo đúng thời điểm của nó)

- Nguyên tắc hội họa: Mỗi bức tranh có thể là một hoạt cảnh trong một chuỗi các bức tranh. Giống như truyện tranh, thứ tự xuất hiện tạo thành chuỗi sự kiện. 

- Nguyên tắc Tarot: Mỗi lá bài có thể là một sự kiện trong một chuỗi các sự kiện liên tiếp nhau. Thí dụ 5 lá bài này phải diễn giải thứ tự: Landscaping - Weighing - Teaching Tradeschool students . ( Death- The Hermit- Justice- The Hierophant- The Magician) 

Nguyên Tắc 5: TURTLEDOVES - NATURAL COUPLES

- Trích dẫn: "Each Turtledoves come with its own." (Chim Bồ Câu đều có cặp của mình)

- Nguyên tắc hội họa: Các hình ảnh có cặp thường đi chung với nhau: hoàng tử đi với công chúa, vua đi với hoàng hậu... 

- Nguyên tắc Tarot: Các cặp lá bài xuất hiện có cặp nhằm ám chỉ sự sóng đôi, kết hợp. Thí dụ như lá Hoàng Hậu- Hoàng Đế, hay Pháp Sư- Nữ Tu 

Nguyên Tắc 6: FALCON - GAZES & REGARDS

- Trích dẫn: "Falcon look its prey without blinking." (Chim Ưng nhìn con mồi không chớp mắt)

- Nguyên tắc hội họa: Vị trí và hướng nhìn thể hiện quan điểm của nhân vật trong tranh, cũng như vị thế, gia sản, quyền lực ...Thí dụ trong tranh vẽ, vua ở giữa nhìn trực diện, 2 bên người hầu có ánh nhìn nghiên.

- Nguyên tắc Tarot: Hướng của ánh nhìn trong từng lá bài, và tương quan các lá bài ảnh hưởng nhất định lên nhau. Nhìn hình dưới: trường hợp 1 lá Mort nhìn vào lá Pape ám chỉ cái chết (hoặc sự chấm dứt giúp đỡ) của người ủng hộ tinh thần, trường hợp 2 lá Hermit nhìn vào lá Batedeur ám chỉ sự từ bỏ lý tưởng, hay từ bỏ người hướng dẫn.

Nguyên Tắc 7: KINGFISHER – CALMS THE STORMS FOR REVERSALS

- Trích dẫn: "Kingfisher change calmly in the opposite direction to meet the storm." (Chim Bói Cá đổi hướng bay ngược lại khi gặp bão)

- Nguyên tắc hội họa: Cách vẽ đảo ngược chiều hay đối lập để chỉ ý nghĩa ngược lại. 

- Nguyên tắc Tarot: Khi xuất hiện lá bài ngược, thì có thể ý nghĩa của nó phải bị đảo lộn. Thí dụ, trường hợp đầu tiên, lá Pape ngược chiều với 2 lá Justice và Empereur ám chỉ nhiệm vụ hiện tại trái với ý muốn của bản thân, trường hợp thứ hai, 2 lá Mat và Chariot ngược đầu ám chỉ chuyến đi lần này không thực hiện được.

Nguyên Tắc 8: NIGHTINGALE – A ENTHUSIATIC SONG 

- Trích dẫn: "Nightingale must be song with beat to form tracks" (Chim Sẻ hót cùng nhịp để tạo thành bài nhạc)

- Nguyên tắc hội họa: Các chi tiết trong tranh đều có mối quan hệ chặc chẽ với nhau về ý tưởng. 

- Nguyên tắc Tarot: Các lá bài phải liên kết với nhau thành một chuỗi ý nghĩa nào đó, không lá bài nào bị bỏ rơi trong quá trình giải bài.

Quay trở lại với trải bài biểu tượng, chúng ta tạo ra những câu chuyện nhưng các nhân vật của chúng ta không hề bị đóng khung trong các lá bài. Họ có thể thay đổi, biến dịch, chọn lựa, và trưởng thành. Câu chuyện của Tarot cũng là câu chuyện cổ tích về loài người. Sự phát triển tâm lý, thái độ, hành động của các nhân vật cũng chính là chúng ta. Qua thời gian, đôi khi chúng ta sẽ từ những lá Page non nớt dại khờ trở thành những lá Queen, King khôn ngoan thông tuệ thông qua những bài học về đau khổ và hạnh phúc. 

Tarot Grimoire 

Phung Lam & Phil Ngo